- GEOPOLITIEK, TIPS & ADVIES
Door Iran stijgen de energieprijzen. Wat zijn je opties met je huidige contract?
- Joppe Boudeling
- TIPS & ADVIES
Investeren in duurzame energie: wat is slim, en vooral wat niet?
- Joppe Boudeling
Joppe Boudeling
De Straat van Hormuz is een cruciale zeecorridor. Via deze smalle doorgang wordt een groot deel van de wereldwijde olie en het vloeibaar aardgas (LNG) vervoerd. Als er spanningen ontstaan in die regio, reageert de energiemarkt direct. Niet eens omdat er direct minder gas beschikbaar is. Onzekerheid over transport en leveringen maakt handel op zichzelf al duurder.
Op de Nederlandse TTF-markt, de Europese referentie voor de gasprijs, is de prijs in korte tijd sterk gestegen. Na maanden van prijsdalingen in de tweede helft van 2025 is de prijs sindsdien verdubbeld. Ter vergelijking: op het hoogtepunt van de energiecrisis in augustus 2022 piekte de gasprijs tot 340 euro per MWh. Dat zit er nu ver onder.
Nederland is wel kwetsbaar. De ondergrondse gasvoorraden zijn historisch laag voor dit moment van het jaar, waardoor we sterk afhankelijk zijn van de volatiele spotmarkt.
Gascentrales springen vaak bij als er minder zon of wind is. Daardoor kan onrust die begint bij gas, ook effect hebben op stroomprijzen. De twee hangen nauw samen.
Eerlijk antwoord: een beetje opletten is slim. Maar panikeren hoeft niet.
Het kabinet wijst erop dat de energieprijzen nog niet zo pieken als in 2022, dat er voldoende olie en gas beschikbaar is en dat er geen acute zorgen zijn over mogelijke tekorten.
Wat je wel kunt doen: nadenken over welk energiecontract bij je past. Want de impact van deze onrust verschilt sterk per contracttype.
Weet je niet goed wat bij jou past? Ons team van energiespecialisten staat voor je klaar. Samen vinden we jouw perfecte aanbod.
Er zijn drie soorten contracten: vast, variabel en dynamisch. Ze verschillen in hoe jouw tarief wordt bepaald en hoeveel je merkt van schommelingen op de energiemarkt. Hieronder leggen we elk contract kort uit, met de voor- en nadelen voor de situatie van nu.
Bij een vast contract ligt je leveringstarief voor de hele looptijd vast. Of de markt nu omhoog gaat of omlaag, wat jij betaalt voor de levering van stroom en gas verandert niet.
Wat houdt het in?
Je spreekt een vast leveringstarief af voor 1, 2 of 3 jaar. Dat deel van je rekening verandert niet. Wel kunnen overheidsheffingen en netbeheerkosten gedurende je contract wijzigen. Dat geldt bij alle contracttypen en staat los van het tarief dat je met Mega afspreekt.
Voordelen nu
Juist in een onzekere markt biedt een vast contract rust. Als de energieprijzen verder stijgen door de situatie in Iran, merk jij dat niet in je leveringstarief.
Nadeel
Als de markt daalt na jouw contractmoment, profiteer je daar niet van. Je zit vast aan het afgesproken leveringstarief.
Geschikt voor
Wie zekerheid wil en niet wil nadenken over schommelingen. Ideaal als de huidige vaste tarieven nog redelijk zijn.
Bij een variabel contract wordt je tarief periodiek aangepast op basis van de marktprijs. Niet elke dag, maar wel regelmatig.
Wat houdt het in?
Je tarief is nooit definitief vastgelegd. Het volgt de markt met enige vertraging. Daalt de prijs? Dan ga jij omlaag. Stijgt de prijs? Dan merk je dat ook.
Voordeel
Maximale flexibiliteit. Als de markt daalt, profiteer jij mee. Je zit niet vast aan een contract voor jaren.
Nadeel nu
Bij variabele contracten kunnen hogere energietarieven direct worden doorgevoerd. In een onrustige markt loop je dus meer risico op hogere kosten.
Geschikt voor
Wie flexibel wil zijn, bereid is om enig risico te accepteren en niet schrikt van prijsschommelingen.
Een dynamisch contract is het meest direct gekoppeld aan de energiemarkt. Je tarief verandert elk kwartier, op basis van de actuele marktprijs.
Wat houdt het in?
Je betaalt precies wat de markt op dat moment vraagt. Via de myMega-app zie je realtime wat het tarief is.
Voordeel
Wie bewust en slim verbruikt, kan echt geld besparen. Als de markt daalt, profiteer je daar direct van.
Nadeel nu
In een onrustige markt zijn de prijspieken groter en frequenter. Wie niet actief zijn verbruik stuurt, betaalt mogelijk meer dan verwacht.
Geschikt voor
Wie tijd en interesse heeft om zijn verbruik te plannen. Denk aan EV-rijders, mensen met zonnepanelen, mensen met een thuisbatterij of mensen die flexibel kunnen omgaan met huishoudelijke apparaten.
| Vast | Variabel | Dynamisch | |
| Prijs verandert | Nooit | Per periode | Elk kwartier |
| Risico bij prijsstijging | Geen | Matig | Hoog |
| Voordeel bij daling | Geen | Ja | Ja, direct |
| Actief beheer nodig | Nee | Nee | Ja |
| Goed bij marktonrust | Ja | Minder | Alleen actieve verbruikers |
Dat hangt af van je contract. Heb je een vast contract? Dan verandert je leveringstarief niet. Houd er wel rekening mee dat overheidsheffingen en netbeheerkosten los daarvan kunnen wijzigen. Dat staat bij alle contracttypen buiten de invloed van Mega. Heb je een variabel of dynamisch contract? Dan kan de marktprijs direct doorwerken in je rekening.
Als de huidige vaste tarieven voor jou acceptabel zijn en je rust wilt, dan kan dat verstandig zijn. Niemand weet hoe lang de onrust aanhoudt of hoe hoog de prijzen gaan. Een vast contract geeft zekerheid, ongeacht wat er daarna gebeurt.
Iran is strategisch belangrijk vanwege de Straat van Hormuz, een smalle doorgang waar een groot deel van het wereldwijde LNG-transport langs gaat. Spanning in die regio zorgt voor onzekerheid op de markt, en die onzekerheid drijft prijzen omhoog.
Als de gasprijs hoog blijft, stijgt de stroomprijs waarschijnlijk mee. Gascentrales bepalen in Europa nog grotendeels de stroomprijs. De stroomprijs volgt de gasprijs doorgaans met enige vertraging.
Bij een dynamisch contract betaal je elk kwartier de actuele marktprijs. Je ziet dit live in de myMega-app en kunt je verbruik daarop afstemmen. Ideaal voor mensen die actief willen sturen op kosten.
Dat verschilt per contract. Bij een vast contract geldt doorgaans een opzegvergoeding als je eerder stopt. Bij een variabel of dynamisch contract is er meer flexibiliteit. Check je eigen contract voor de exacte voorwaarden, of neem contact op met onze energiespecialisten.
De situatie in Iran zorgt voor onrust op de energiemarkt. Gas- en stroomprijzen zijn gestegen, en niemand weet precies hoe lang dat aanhoudt. Maar de situatie is anders dan in 2022, en er is geen reden tot paniek.
Wat je wel kunt doen: bewust kiezen welk contract bij je past. Wil je rust en zekerheid? Kies vast. Wil je flexibiliteit en kun je leven met schommelingen? Kies variabel. Wil je maximaal profiteren van lage momenten en ben je bereid actief te sturen? Kies dynamisch.
Beeld: eigen beeld (Copilot)
